بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي
409
تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )
فرستاديم آيتهاى روشن يعنى معجزات ظاهره را كه دلالت دارند بر صدق پيغمبر و آنچه براى او آمده از حدود و احكام وَ لِلْكافِرِينَ عَذابٌ مُهِينٌ و مر انكار كنندگان خداى تعالى و رسول او راست عذابى رسوا كننده يَوْمَ يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ جَمِيعاً ميتواند كه يوم منصوب به « مهين » باشد يعنى عذاب رسوا كننده كافران را در روزيست كه برانگيزد آنها را خداى تعالى مجتمعا يا همهء آنها را و ميتواند كه يوم منصوب بلفظ « اذكر » مقدر باشد يعنى ياد كن روزى را كه برانگيزد كافران را خداى تعالى همهء آنها را يا آنها را مجتمعا فَيُنَبِّئُهُمْ بِما عَمِلُوا پس خبر دهد آنها را خداى تعالى به آنچه كردهاند به جهت تخجيل ايشان و تقرير عذاب بر ايشان أَحْصاهُ اللَّهُ شمرد عمل ايشان را خداى تعالى يعنى علم الهى احاطه كرد بر اعمال ايشان وَ نَسُوهُ و فراموش كردند ايشان اعمال خود را يا بواسطهء كثرت آن اعمال و يا به جهت تهاون و سهل انگاشتن وَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ و خداى تعالى بر همه چيز از اعمال و احوال خلايق گواه و عالم است و طبق آن جزا دهد . آوردهاند كه جمعى از منافقين با يكديگر عهد كردند كه هر سه تن و پنج تن با يكديگر نشسته راز گويند تا آنكه اهل ايمان را بخشم آرند و شك در دل مؤمنين اندازند ، پس حق تعالى خطاب بپيغمبر كرد اگر چه مراد امت آن حضرتند و فرمود : أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ آيا نديدى و نميدانى اى محمد يعنى اى مكلفين اين معنى را كه خداى تعالى يَعْلَمُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ ميداند آنچه در آسمانهاست و آنچه در زمين است ما يَكُونُ مِنْ نَجْوى ثَلاثَةٍ واقع نميشود راز گفتن سه كس إِلَّا هُوَ رابِعُهُمْ مگر آنكه خداى تعالى چهارم ايشانست يعنى علم خداى تعالى محيط بر آن است وَ لا خَمْسَةٍ و واقع نميشود راز گفتن پنج كس إِلَّا هُوَ سادِسُهُمْ مگر آنكه حق تعالى ششم ايشانست در دانستن آن راز تخصيص عدد سه و پنج ميتواند ازينجهت باشد كه در واقع عدد مناجين اين مقدار بوده و درين باب وجوه چند دور از كار گفتهاند